İlkyardım Nedir ?
|
İlkyardım, hayat kurtarmayı, yaralanmaların verdiği etkileri azaltmayı, iyileşmeyi
hızlandırmayı hedefler.
Herhangi bir hastalık veya kaza sonucu sağlığı tehlikeye girmiş olan kişi veya kişilere
profesyonel destek ulaşmadan önce, durumlarının daha kötüye gitmesini önlemek amacıyla,
çevre imkanlarından yararlanılarak ve ilaçsız olarak yapılan geçici müdahaleye İLKYARDIM
denir.
|
 |
 |
İlkyardım hayat kurtarır!
Bu nedenle herkesin ilkyardım basamaklarını iyi bilmesi gerekmektedir. Bilinçsiz
yapılan her davranış hastanın durumunu daha da ağırlaştıracaktır. Acil durumlarda
hastaya yapabileceğiniz en önemli yardım sakin olmak, sağlık kuruluşuna haber vermek
ve hastanın hayati fonksiyonlarını kontrol etmek olacaktır.
|
İlkyardım gerektiren durumlarda öncelikle kendi güvenliğimizi sağlamak ve sadece
durumun kötüleşmesini engellemeye çalışmak yeterlidir.
Günlük yaşamımız içinde her an meydana gelebilecek ani değişiklikler vardır. Kazalar
da bu ani değişikliklerin önemli bir bölümünü oluşturur. Bir gün kaza geçiren bir
dostunuza, belki bir yakınınıza, ilkyardım uygulamasını siz yapmak zorunda kalabilirsiniz.
Önceden öğrenmiş olduğunuz birkaç önlemle temel prensipleri uyguladığınızda, belki
de yakınınızın o anda tek şansı siz olabilirsiniz. Kazalar bütün önlemelere karşın
yinede olacaktır. Öncelikle hatırlanması gereken, ilkyardım gerektiren durumlarda
paniğe kapılmamak gerekliliğidir. Bu durumda elinizdeki en iyi imkanlar çok iyi
donanımlı bir ilkyardım çantası, daha önceden ilkyardım eğitimi almış olma ve kendi
becerinizdir.
|
İlkyardımın İlkeleri
-
Ek kazalara meydan vermemek:
Sıklıkla karşılaşılan bir durum, heyecanla yardıma koşanların ek kazalara uğramaları,
yaralanmaları ve bazen hayatlarını yitirmeleridir. Gecenin bir vakti, yardım için
viyadükten atlarken düşenler, arabasını biçimsiz park ettiği için zincirleme kazalara
neden olanlar ve iyi niyetle koşuştururken ezilenler… Banyoda baygın yatan yakınınıza
koşarken, onu zehirleyen tüpgazdan sizin de etkilenebileceğinizi veya yerdeki birine
dokunup kontrol ederken onu çarpan elektrik akımının size de zarar verebileceğini
hesaba katmalısınız.
-
Yardım istemek
Bir hayatın kurtarılması için unutulmaması gereken en kritik bilgi 112’nin aranmasıdır.
Bir ilkyardımcı 112’den yardım çağırdıktan sonra yardımın ulaşması içinde çalışmalıdır.
-
Doğru İLKYARDIM uygulamak
İlkyardım eğitiminin amacı kendimiz ve sevdiklerimize gerektiğinde yardımcı olabilmektir.
Bir kazazedeye ilkyardım uyguladığımızda kendimizi daha iyi hissederiz. Vicdanen
ilkyardım uygulamak zorunda olduğumuz gibi bu konuda yasal sorumluluklarımız da
vardır.
|
Neden İlkyardım Eğitimi Almalıyım?
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), iş kazaları ve mesleğe bağlı hastalıklar yüzünden
dünyada her yıl 2 milyondan fazla kişinin öldüğünü açıklamıştır. SSK istatistiklerine
göre Türkiye'de yılda 811 kişi (2003) işyerinde hayatını kaybetmektedir. Her yıl
Türkiye'de 76 668 kaza sonucu yaralanma olduğu rapor edilmektedir. Trafik kazalarında
ölümlerin %10'u ilk 5 dakikada, %50'si ise ilk 30 dakikada meydana gelmektedir.
Kazalara bağlı ölümlerin %18-25'i olay yerinde yeterli müdahale ile kurtarılabilecek
vakalardır.
|
Tüm dünyada Acil Ambulans ekiplerinin şehirlerde 10 dakikada, şehir dışı yerlerde
30 dakikada acil çağrı yapılan yere ulaşması hedeflenmektedir. Bir de trafik sıkışıklığı,
hava koşulları, afetler gibi durumları göz önüne alırsak bazen bu süre daha da uzayabilir.
Bu durumda profesyonel sağlık ekipleri yardıma gelinceye kadar yaralı veya hastaya
sadece yakınındaki ilkyardım bilen diğer kişiler yardımcı olabilir. Bu aşamada dünya
sağlık normlarına uygun müdahalelerin yapılması kazazedenin yaşama şansını artıracak,
oluşacak komplikasyonları önleyecek ve iyileşmeyi kolaylaştırarak yaşam kurtarmada
önemli olacaktır.
|
 |
Ülkemizin bir deprem ülkesi oluşu da ilkyardımın önemini bir kat daha arttırmaktadır.
Olası bir deprem anında çevresindeki insanlara ilkyardım hizmeti sunabilmek yaşamsal
bir beceridir. Bu hizmeti sağlıklı bir biçimde ancak ilkyardım eğitimi almış kişilerin
sunabileceği unutulmamalıdır. Ayrıca ülkemizde ilkyardımı bilen insan sayısının
artması bu tip durumlarda tüm toplumun sıkıntısını azaltacaktır.
 |
Doğru ilkyardım eğitimi nasıl olmalıdır?
Eğitilenler öncelikli olarak öğrenmeye
istekli ve gönüllü olmalıdır.
Eğitilen grupta katılımcı sayısı 20 kişiyi geçmemeli, birbirine yakın eğitim düzeyinde
olmalı, eğitim mekanı sağlıklı, yeterli olmalıdır.
Eğitim malzemeleri, manken, maketler, afişler, slayt ve film gibi desteklerle zenginleşen
konu aktarımlarından sonra, tüm beceriler tüm eğitilenlerce doğru uygulanana dek
tekrarlanmalıdır.
|
Eğitiminden önce bir ön değerlendirme, kurs sonunda uygulamalar ve teorik test içeren
bir son değerlendirme mutlaka yapılmalıdır.
Eğitilenlerin çalışma yaşamlarına dönüşlerinden sonra eğiticileri ile bağ kopmamalı,
bilgi ve becerileri belli aralarla tazelenmelidir.
Sağlık Bakanlığı Onaylı İlkyardım Eğitimi nedir?
Bu 16 saatlik, sertifikalı ilkyardım eğitim programı sonunda eğitimi alan her birey
ilkyardım yöntemleri hakkında bilgi ve beceri sahibi olacak ve acil bir durum karşısında
amaçsız çözümlerden ve yanlış müdahalelerden kaçınarak hasta/yaralıya çabuk, etkili
ve en uygun müdahalede bulunmaya hazırlıklı olacaktır.
|
 |
Yönetmeliklerle işyerlerinde bulundurulması zorunlu hale getirilmiş olan ilkyardımcılar
bu eğitimle yetiştirilmekte ve Sağlık Bakanlığı denetmenlerince yapılan final testinden
sonra İlkyardımcı sertifikası ve İlkyardımcı kimlik kartı ile belgelendirilmektedirler.
İşyerinde İlkyardım Eğitimi ve Organizasyonu
1. İşyerinde İlkyardım Eğitimi ve Organizasyonunun İşletme Politikası Olarak
Benimsenmesi ve İşverenin Sorumlukları
İşyerinde ilkyardımla ilgili düzenlemeleri yapmak işverenin yasal sorumluluğudur.
İşveren işyerinde çalışanların yaralanması veya hastalanması halinde ilk yardım
hizmetinin uygun koşullarda ve yeterli düzeyde verilmesini sağlayacak ekipman ve
personele sahip olduğunu ve bu sistemin çalışabildiğini garantilemelidir.
2. İlkyardımcı Personelin Sayısının Belirlenmesi
|
İşyerlerinde çalışanların bir kısmı ilkyardımcı personel olarak seçilir ve ilkyardım
eğitimi almaları sağlanır. Ülkemizde bu sayı her 20 çalışandan en az birinin ilkyardımcı
olması, ağır ve yüksek riskli işler için 10 çalışandan en az birinin ilkyardım uygulama
becerisine sahip olması şeklinde yasayla belirlenmiştir. Esas olarak her işletmede
bütün çalışma mekanlarında ve bütün çalışma saatlerinde ilkyardım bilgi ve becerisine
sahip yeterli eleman bulunmalıdır.
|
 |
3. İşyerinde İlkyardım Organizasyonunda İhtiyaçların Belirlenmesi
İşyerinde ilkyardımla ilgili çalışmaları planlarken her bir çalışma alanının koşullarına
uygun ilkyardım gereksinimleri önceden belirlenmelidir ve bu gereksinimler belirlenirken
aşağıdakiler göz önünde bulundurulur:
- İşyeri riskleri
- İşyerinin büyüklüğü
- İşyerinin kazalar açısından geçmişi
- İş gücünün yapısı ve dağılımı
- İşyerinin lokalizasyonu
- İşyerinin haberleşme olanakları
- Uzakta ve yalnız çalışanların varlığı
- Farklı işverenlerce paylaşılmış işin yapıldığı yerler
- İlkyardımcı personelin yıllık izin veya diğer nedenlerle bulunmayışı